Ֆրանսահայ գրականություն


Ֆրանսահայ գրականությունն, իր հայտնի անուններով՝ Շահան Շահնուր, Զարեհ Որբունի,  Վազգեն Շուշանյան, Նիկողոս Սարաֆյան և այլք, տարբերվում է հայկակական այլ համայքներում ձևավորված գրականությունից: Ֆրանսահայ գրողները հակադրվելով սփյուռքի ավանդական թեմաներին՝ իրենց ստեղծագործություններով բերում են իրականության ընկալման ու արտացոլման այլ եղանակներ, պատմական անցյալի նկատմամբ նոր վերաբերմունք: Ինչպե՞ս է ձևավորվել գրական այս շարժումը, ի՞նչ առանձնահատկություններ ունի ֆրանսահայ գրականութունն ընդհանրապես: Այս հարցերի մասին Հայկ Համբարձումյանը զրուցել է գրող, գրականագետ, Գրիգոր Պըլտյանի հետ:

Հայ օպերան և օպերային արվեստի զարգացման արդի միտումները


Արդի աշխարհում, ժամանցի ու զվարճանքի միջոցների բազմազանության մեջ, գնալով դժվարանում է օպերային արվեստի նկատմամբ հետաքրքրություն առաջացնելն ու պահելը: Արտասահմանյան հայտնի թատրոններում վաղուց արդեն այլ խայծեր ու միջոցներ են օգտագործում հանդիսատեսին թատրոն բերելու համար.

Գրքի երևանյան փառատոն


Երևանում մեկնարկեց Գրքի երևանյան առաջին փառատոնը, որի նպատակն է հայ ժամանակակից գրականության հանրայնացումը,  նոր հրատարակությունների ներկայացումը, գրող-հրատարակիչ, գրող-ընթերցող կապերի խթանումը: Այս խնդիրները մշտապես քննարկվում են գրական-հրատարակչական շրջանակներում, սակայն տարիներ շարունակ շատ հարցեր այդպես էլ չեն լուծվում: Ինչպե՞ս փառատոնը կնպաստի այդ խնդիրների լուծմանը, որքանո՞վ է փառատոնային ձևաչափը հարմար գրականության ներկայացման համար, ո՞վ և ինչպե՞ս պետք է հանրայնացնի գիրքը: Այս հարցերի մասին Հայկ Համբարձումյանը զրուցել է Մշակույթի նախարարության գրական ծրագրերի համակարգող Արմեն Սա

Հայ միջնադարյան գրականության հմայքը


Հայ միջնադարյան գրականությունն իր ժանրային բազմազանությամբ, պատմական, բանահյուսական, գեղարվեստական, հոգևոր շերտերի յուրօրինակ համադրությամբ կարծես թե լավ ուսումնասիրված և ուսումնասիրվում է, դասավանդվում է ԲՈՒՀ-երում: Նկատելի է, սակայն, որ մասնագիտական ֆակուլտետների ուսանողները դժվարությամբ են հաղթահարում նյութի դիմադրությունը և հետագայում շարունակելով իրենց գործունեությունը գրականագիտության մեջ՝ հազվադեպ են որպես հետազոտության նյութ ընտրում այդ ոլորտը: Ինչո՞ւ է այդպես, հայ միջնադարյան գրականության դասավանդման և ուսումնասիրության ի՞նչ դժվարություններ կան: Այս հարցերի մասին Հայկ Համբարձումյան

Չարենցի ժամանակը


Եղիշե Չարենցի անձի ու ստեղծագործութան բազմաթիվ խնդիրներ թեև մշտապես գրականագետների ուսումնասիրության շրջանակում են, սակայն մինչ վերջերս չկար փիլիսոփայական անդրադարձ Չարենցին, երբ խոշոր անհատը ներկայացվում է պատմության ու ժամանակի հետ առերեսման, ինքնահաղթա¬հարման, պատմության նկատմամբ քննադատական վերաբերմունքի համատեքստում: Հայկ Համբարձումյանը զրուցել է փիլիսոփա, «Չարենցի ժամանակը» մենագրության հեղինակ Աշոտ Ոսկանյանի հետ: 

Հայ հոգևոր և ժողովրդական երաժշտություն. ակունքներ և ընդհանրություններ


Հայ հոգևոր և ժողովրդական երաժշտությունները մշակութային տարբեր համակարգեր ներկայացնելով հանդերձ, շատ ընդհանրություններ ունեն: Որո՞նք են այդ ընդհանրությունների ակունքները, ինչպե՞ս են դրանք արտահայտվել և ինչպե՞ս կարող ենք այսօր խթանել հետաքրքրությունը մեր ազգային երաժշտական գանձարանի նկատմամբ: Այս հարցերի մասին Հայկ Համբարձումյանը զրուցել է կոմպոզիտոր, կոմիտասագետ Արթուր Շահնազարյանի հետ:

Սուրբ Պատարագը նոր հրատարակություններում


Հայ հոգևոր երաժշտության գագաթնակետը Սուրբ Պատարագն է, այն հայկական քրիստոնեկան մշակույթի լավագույն ու համալիր դրսևորումն է: Մինչև վերջերս չկար Սուրբ Պատարագի գիտական հրատարակություն, ժամանակակից չափանիշներին համապատասխան նոտագրությամբ ու լատինատառ տառադարձությամբ: Այս բացը լրացնելու եկան այս տարի հրատարակված երկու մեծարժեք գրքերը՝ Մակար Եկմալյանի՝ երգչախմբի համար գրված Սուրբ Պատարագը և «Ժամագիրքը»: Այս հրատարակություների, ինչպես նաև հայ հոգևոր երաժշտության տարածման ու հանրահռչական խնդիրների մասին Հայկ Համբարձումյանը զրուցել է կոմպոզիտոր Արթուր Շահնազարյանի հետ:

Հայ քարտեզագրության պատմություն


Քարտեզը մշակութային հետաքրքիր երևույթ է` պատմական, քաղաքական, աշխարհագրական, ռազմական, նաև` գաղափարական ու հոգեբանական կարևոր նշանակությամբ: Աշխարհագրական քարտեզները, բացի երկրագնդի կամ որևէ տարածքի փոքրացրած մոդելը լինելուց, նաև իմաստային մեծ ծանրաբեռնվածություն ունեն այդ տարածքներում ապրող կամ ապրած հանրույթների համար: Ինչպիսի՞ն է եղել քարտեզների նկատմամբ հայերի վերաբերմունքը, ի՞նչ  գաղտնիքներ է բացահատում հայ քարտեզագրության պատմության ուսումնասիրությունը: Այս հարցերի մասին Հայկ Համբարձումյանը զրուցել է քարտեզագետ Ռուբեն Գալչյանի հետ:

Գրական-մշակութային կյանքը դրսից և ներսից


Շատ մտավորականներ հաստատվելով արտերկրում` չեն կտրում կապը հայրենիքի հետ, ստեղծում են մշակութային հիմնադրամներ, բարեգործական կառույցներ, կազմակերպում միջոցառումներ, կատարում թարգմանություններ` փորձելով մասնակցել նաև հայաստանյան մշակութային, հասարակական անցուդարձին: Ինչպիսի՞ն է մեր մշակութային-հասարակական կյանքը դրսից, ի՞նչ կարևոր խնդիրներ կան, որոնց լուծմանը կարող են մասնակցել արտերկում հաստատված մեր հայրենակիցները: Այս հարցերի մասին Հայկ Համբարձումյանը զրուցել է թարգմանիչ Մարո Մադոյան-Ալաջաջյանի հետ: 

Կինոմիությունն ու հայ կինոյի զարգացման հեռանկարները


Վերջին ամիսներին տեղաշարժեր են նկատվում հայաստանյան կինոհաստատություններում: Նախ փոխվեց Ազգային կինոկենտրոնի տնօրենը, ապա՝ «Ոսկե ծիրան» կինոփառատոնի և հայկական կինոակադեմիայի: Բուռն քննարկումներ ծավալվեցին Կինոմատոգրաֆիստների միության նոր նախագահի ընտության շուրջ: Ինչո՞վ են պայմանավորված այս տեղաշարժերը, ճգնաժամո՞վ, թե այլ հանգամանքներով և ի՞նչ կարող են դրանք բերել մեր կինոարտադրության զարգացմանը, ազգային կինոյի ստեղծմանը: Այս հարցերի մասին Հայկ Համբարձումյանը զրուցել է կինոռեժիսոր Հարություն Խաչատրյանի հետ:

Դասական երաժշտության հանրայնացում


Դասական երաժշտությունը նոր ու տարբեր ձևաչափերով ներկայացնող, այդ երաժշտության հանրայնացմանը միտված ծրագրերը գնալով մեծ տարածում են ստանում: Ինչո՞ւ է դասական երաժշտությունը փողոցներ դուրս բերվում, ի՞նչ է կորցնում և ստանում այն համերգասրահների պատերից դուրս, նոր նախագծերը նպաստո՞ւմ են դասական երաժշտության տարածմանն ու ճանաչմանը: Այս հարցերի մասին Հայկ Համբարձումյանը զրուցել է «Աշոտ Տիգրանյան» մշակութային երաժշտական հիմնադրամի հիմնադիր, ջութակահար Աշոտ Տիգրանյանի հետ։

Հայերենը արդի արձակում և թարգմանություններում


Որքանո՞վ ենք գնահատում, ի՞նչ չափով ենք օգտագործում հայերենը, ի՞նչ դեր ունեն հայոց լեզվի նկատմամբ վերաբերմունքի ձևավորման և ուսուցման գործում արդի հայ գրականությունն ու թարգմանությունները, ինչպե՞ս է ձևավորվում լեզվի մեր ընկալումը: Այս հարցերի մասին Հայկ Համբարձումյանը զրուցել է գրող, թարգմանիչ, գրականագետ Դիանա Համբարձումյանի հետ: