Ներառական կրթություն. «Զապորոժեցն» ու «Մերսեդեսը»


Երևանում գործող առնվազն չորս հատուկ դպրոցի շուրջ 130 երեխա 2019թ.-ի սեպտեմբերի 1-ից կտեղափոխվի հանրակրթական դպրոցներ: Ի՞նչ կառուցվածքային փոփոխություններ են ծրագրվում դպրոցներում և համայնքներում, ի՞նչ նոր ինստիտուտներ են ներդրվում և որո՞նք են դրանց գործառույթները: Ինչպե՞ս են համատեղվելու ներառական կրթության նպատակներն ու հայաստանյան իրողությունները:    

Անցնցում ներառման սպասումով


Ըստ ՀՀ կառավարության գործողությունների ծրագրի, 2019թ-ին համընդհանուր ներառման կանցնեն Երևանը,  Շիրակը և Արագածոտնը։ Հատուկ դպրոցները կվերակազմակերպվեն որպես տարածքային մանկավարժահոգեբանական աջակցության կենտրոններ, իսկ այդ դպրոցներում կրթություն  և խնամք ստացող տարբեր խնդիրներով երեխաները կտեղափոխվեն  հանրակրթական դպրոցներ։ Թեև փոփոխությունները սպասելի էին, բայց դպրոցներում խուճապային տրամադրություններ են սկսվել։ Ակնհայտորեն անհանգստություն կա գործընթացի անցնցում ընթացքի վերաբերյալ։ 

Իրական ներառականության սպասումով


Հայաստանում գոյություն ունեցող 1464 դպրոցների ընդամենը 20 տոկոսն է մինչ այժմ իրականացնում ներառական կրթություն: Գնահատվում է, որ գործընթացը դանդաղ է ընթանում: Ինչպե՞ս է մեր հանրությունը ընկալում ներառականությունը և  ինչպե՞ս են դպրոցները պատրաստվում դրան: 

Ընտանեկան կյանքը՝ ծրագիր


Մասնագետներն ասում են, որ համատեղ կյանքի մոդելավորումը նվազեցնում է ապագա ընտանիքին սպառնացող ռիսկերը, որոնք պետք է փորձել գնահատել մինչամուսնական շրջանում։ Ի՞նչ ռիսկեր կան այդ շրջանում, ինչպե՞ս նվազեցնել դրանց ազդեցությունը ընտանեկան կյանքի վրա։ Զրուցում են հոգեբան Արմինե Վահանյանը և Տ․ Եսայի քահանա Արթենյանը։ 

Ծնելիության նվազման մշակութային գործոնները


Հայաստանում ծնելիության գործակիցը յուրաքանչյուր կնոջ հաշվով 1.6 երեխա է, որն ըստ վիճակագրության խիստ ցածր ցուցանիշ է: Ծնելիության նվազման հիմնական պատճառները սոցիալ -տնտեսական են: Դրանց կողքին փորձագետներն առանձնացնում են նաև մշակութային գործոնները: Մշակութային նորմերի փոփոխությունն ինչպե՞ս կարող է ազդել ծնելիության ցուցանիշների վրա: Քննարկում են ազգագրագետ Ռուզաննա Ծատուրյանը և գենդերային հարցերով խորհրդատու Նվարդ Մանասյանը: 

Աշխատանքային միգրացիան ընտանիքի կյանքում


Հայ առաքելական եկեղեցին 2019թ.-ը հայտարարել է ընտանիքի տարի։ Ժամանակակից հայ ընտանիքին սպառնացող լուրջ մարտահրավերներից մեկը արտագնա աշխատանքն է: Ընտանիքի համար գոյության միջոցներ հայթայթելը հաճախ դառնում է ընտանեկան տարբեր խնդիրների, երբեմն՝ ընտանիքի լուծարման պատճառ: Արտագնա աշխատանքի բացասական տարբեր հետևանքների մասին զրուցում են հոգեբան Ինգա Հարությունյանն ու սոցիալական աշխատող Կարո Գևորգյանը: 

Ազգային ինքնությունը կայուն փոփոխությունների շրջանում


Ի՞նչ է ապրում ազգային ինքնությունը կայուն փոփոխությունների շրջանում: Իրակա՞ն են էթնիկ ինքնության և քաղաքացիական ինքնության հակասությունները: Ի՞նչ հիմնավորում ունի «հայու գենի» ծաղրը:  

Վերասոցիալականացում՝ չկայացած ծառայություններով


2018թ. նոյեմբերին հայտարարված համաներումից շատ չանցած՝ ՀՀ ոստիկանապետը նշեց, որ համաներմամբ ազատվածներից ոմանք կրկին հանցագործություններ են կատարել։ Փորձագետների գնահատմամբ,  համաներումից հետո կրկնահանցագործությունների աճը քրեակատարողական համակարգի անարդյունավետ աշխատանքի հետևանք է։  Ինչպե՞ս են մեր երկրում ապահովվում ներկա և նախկին դատապարտյալների զբաղվածությունն ու աշխատանքը՝ իբրև  վերասոցիալականացման կարևոր պայմաններ:

2019 թվականը՝ ընտանիքի տարի


Հայ առաքելական եկեղեցին 2019 թվականը հռչակել է ընտանիքի տարի։ Ո՞րն է նպատակը: Ինչպիսի՞ն են լինելու ընտանիքի ինստիտուտին ուղղված ծրագրերը: Զրուցում են Տ. Մարկոս քահանա Մանգասարյանը և հոգեբան Իրինա Խանամիրյանը: 

Հանրային դատաստան ցմահ ազատազրկվածների նկատմամբ


Օրերս լրատվական դաշտը և սոցիալական մեդիան հեղեղեց ցմահ ազատազրկված անձի հարցը Արդարադատության նախարարության ներման հանձնաժողովում քննելու լուրը, ինչը սկիզբ դրեց «հանրային դատաստանի»: Ինչպե՞ս է ընկալում ցմահ ազատազրկվածին հանրությունը և ո՞վ է որոշում ներել դատապարտյալին՝ հանրությո՞ւնը, պետությո՞ւնը, թե՞ տուժողի իրավահաջորդը: Զրուցում են իրավապաշտպան Վարդան Հարությունյանը և «Նուբարաշեն» և «Արմավիր» ՔԿՀ ցմահ դատապարտյալների հոգևոր սպասավոր Տ. Գրիգոր քահանա Հովհաննիսյանը:    

Ինչպես է փրկվում Մայր տաճարը


Ս․Էջմիածնի մայր տաճարն ամբողջությամբ փակ է։ Հայ, իատալացի և ճապոնացի հետազոտողների եզրակացության համաձայն, տաճարը խիստ վթարային վիճակում է: Տաճարը փլուզումից փրկելու համար այստեղ լայնածավալ վերականգնողական աշխատանքներ են սկսվել: Ինչպե՞ս են ընթանում այդ աշխատանքները և որքա՞ն ժամանակ տաճարը դեռ փակ կմնա: Զրուցում են վերականգնող ճարտարապետ Ամիրան Բադիշյանը և նկարիչ-վերականգնող Աշխեն Պապոյանը: 

Աշխատանքն ազատազրկման վայրերում


Ազատազրկման վայրերում դատապարտյալների տարիների պարապությունը ոչ միայն միջանձնային խնդիրների պատճառ է դառնում, այլ նաև մեծացնում է կրկնահանցագործության վտանգը պատիժը կրելուց հետո: Աշխատանքի ի՞նչ հնարավորություններ կան ազատազրկման վայրերում: 
«Տարբերակի» տաղավարում են «Աջակցություն դատապարտյալներին» հիմնադրամի գլխավոր տնօրեն Մարատ Սևոյանը և ԱՆ Քրեակատարողական ծառայության սոցիալական, հոգեբանական և իրավական աշխատանքների բաժնի պետի տեղակալ Հովհաննես Մարգարյանը։