Ծնելիության նվազման մշակութային գործոնները


Հայաստանում ծնելիության գործակիցը յուրաքանչյուր կնոջ հաշվով 1.6 երեխա է, որն ըստ վիճակագրության խիստ ցածր ցուցանիշ է: Ծնելիության նվազման հիմնական պատճառները սոցիալ -տնտեսական են: Դրանց կողքին փորձագետներն առանձնացնում են նաև մշակութային գործոնները: Մշակութային նորմերի փոփոխությունն ինչպե՞ս կարող է ազդել ծնելիության ցուցանիշների վրա: Քննարկում են ազգագրագետ Ռուզաննա Ծատուրյանը և գենդերային հարցերով խորհրդատու Նվարդ Մանասյանը: 

Աշխատանքային միգրացիան ընտանիքի կյանքում


Հայ առաքելական եկեղեցին 2019թ.-ը հայտարարել է ընտանիքի տարի։ Ժամանակակից հայ ընտանիքին սպառնացող լուրջ մարտահրավերներից մեկը արտագնա աշխատանքն է: Ընտանիքի համար գոյության միջոցներ հայթայթելը հաճախ դառնում է ընտանեկան տարբեր խնդիրների, երբեմն՝ ընտանիքի լուծարման պատճառ: Արտագնա աշխատանքի բացասական տարբեր հետևանքների մասին զրուցում են հոգեբան Ինգա Հարությունյանն ու սոցիալական աշխատող Կարո Գևորգյանը: 

Ազգային ինքնությունը կայուն փոփոխությունների շրջանում


Ի՞նչ է ապրում ազգային ինքնությունը կայուն փոփոխությունների շրջանում: Իրակա՞ն են էթնիկ ինքնության և քաղաքացիական ինքնության հակասությունները: Ի՞նչ հիմնավորում ունի «հայու գենի» ծաղրը:  

Վերասոցիալականացում՝ չկայացած ծառայություններով


2018թ. նոյեմբերին հայտարարված համաներումից շատ չանցած՝ ՀՀ ոստիկանապետը նշեց, որ համաներմամբ ազատվածներից ոմանք կրկին հանցագործություններ են կատարել։ Փորձագետների գնահատմամբ,  համաներումից հետո կրկնահանցագործությունների աճը քրեակատարողական համակարգի անարդյունավետ աշխատանքի հետևանք է։  Ինչպե՞ս են մեր երկրում ապահովվում ներկա և նախկին դատապարտյալների զբաղվածությունն ու աշխատանքը՝ իբրև  վերասոցիալականացման կարևոր պայմաններ:

2019 թվականը՝ ընտանիքի տարի


Հայ առաքելական եկեղեցին 2019 թվականը հռչակել է ընտանիքի տարի։ Ո՞րն է նպատակը: Ինչպիսի՞ն են լինելու ընտանիքի ինստիտուտին ուղղված ծրագրերը: Զրուցում են Տ. Մարկոս քահանա Մանգասարյանը և հոգեբան Իրինա Խանամիրյանը: 

Հանրային դատաստան ցմահ ազատազրկվածների նկատմամբ


Օրերս լրատվական դաշտը և սոցիալական մեդիան հեղեղեց ցմահ ազատազրկված անձի հարցը Արդարադատության նախարարության ներման հանձնաժողովում քննելու լուրը, ինչը սկիզբ դրեց «հանրային դատաստանի»: Ինչպե՞ս է ընկալում ցմահ ազատազրկվածին հանրությունը և ո՞վ է որոշում ներել դատապարտյալին՝ հանրությո՞ւնը, պետությո՞ւնը, թե՞ տուժողի իրավահաջորդը: Զրուցում են իրավապաշտպան Վարդան Հարությունյանը և «Նուբարաշեն» և «Արմավիր» ՔԿՀ ցմահ դատապարտյալների հոգևոր սպասավոր Տ. Գրիգոր քահանա Հովհաննիսյանը:    

Ինչպես է փրկվում Մայր տաճարը


Ս․Էջմիածնի մայր տաճարն ամբողջությամբ փակ է։ Հայ, իատալացի և ճապոնացի հետազոտողների եզրակացության համաձայն, տաճարը խիստ վթարային վիճակում է: Տաճարը փլուզումից փրկելու համար այստեղ լայնածավալ վերականգնողական աշխատանքներ են սկսվել: Ինչպե՞ս են ընթանում այդ աշխատանքները և որքա՞ն ժամանակ տաճարը դեռ փակ կմնա: Զրուցում են վերականգնող ճարտարապետ Ամիրան Բադիշյանը և նկարիչ-վերականգնող Աշխեն Պապոյանը: 

Աշխատանքն ազատազրկման վայրերում


Ազատազրկման վայրերում դատապարտյալների տարիների պարապությունը ոչ միայն միջանձնային խնդիրների պատճառ է դառնում, այլ նաև մեծացնում է կրկնահանցագործության վտանգը պատիժը կրելուց հետո: Աշխատանքի ի՞նչ հնարավորություններ կան ազատազրկման վայրերում: 
«Տարբերակի» տաղավարում են «Աջակցություն դատապարտյալներին» հիմնադրամի գլխավոր տնօրեն Մարատ Սևոյանը և ԱՆ Քրեակատարողական ծառայության սոցիալական, հոգեբանական և իրավական աշխատանքների բաժնի պետի տեղակալ Հովհաննես Մարգարյանը։ 
 

Կրթությունը ազատազրկման վայրերում. օրենք և համագործակցություն


Կրթության խոսույթը քրեակատարողական համակարգում առաջնահերթ չէ: Այդ մասին են վկայում այն բազմաթիվ անհարմարությունները, որոնք առկա են կրթության իրավունքը իրացնել ցանկացող դատապարտյալների կյանքում: Ի՞նչ օրենսդրական մեխանիզմներ կան մեր երկրում ազատազրկվածների կրթության իրավունքի իրացման համար: Ի՞նչ փոփոխություններ են անհրաժեշտ ենթաօրենսդրական ակտերում կրթության իրավունքի ապահովման հնարավորություններն ընդլայնելու համար: Քննարկում են «Էրազմուս+» բարձրագույն կրթության փորձագետ Լուսինե Ֆլջյանը և քրեական արդարադատության փորձագետ Արշակ Գասպարյանը: 

Կրթությունը ազատազրկման վայրերում


Կրթության իրավունքը հավասարապես պետք է իրացվի ինչպես ազատության, այնպես էլ` անազատության մեջ: Մասնագետները փաստում են, որ կրթության իրավունքի ապահովումը ազատազրկման վայրերում մեղմում է քրեակատարողական հիմնարկի բացասական ազդեցությունը, նպաստում ազատազրկված մարդու անձնային աճին, օգնում քրեական ենթամշակույթի հաղթահարմանը, իսկ պատժի կրումից հետո առավել հեշտացնում  վերաինտեգրումը հասարակական կյանքին: Կրթության ի՞նչ պահանջ և ի՞նչ պայմաններ կան քրեակատարողական հիմնարկներում: Թեման քննարկում են Արդարադատության նախարարության «Իրավական կրթության և վերականգնողական ծրագրերի իրականացման կենտրոնի» փոխտնօրեն, սոցիոլոգ Գայանե Հովակիմյանը և Մարդու իրավունքների պաշտպանի աշխատակազմի Խոշտանգումների և վատ վերաբերմունքի կանխարգելման վարչության պետ Գոհար Սիմոնյանը:  

Բուլիինգը դպրոցական միջավայրում


Աշխարհում յուրաքանչյուր երեք երեխայից մեկը ենթարկվում է բուլիինգի՝ հալածանքի, նվաստացման, ագրեսիայի։ Ինչպիսի՞ վիճակագրություն կա Հայաստանում: Ի՞նչ պատճառներ ունի բուլի վարքագծի դրսևորումը: Դպրոցական միջավայրում բուլիինգի կանխարգելման նպատակով ինչպիսի՞ կրթական և օրենսդրական դաշտ կա Հայաստանում: Ի՞նչ պետք է իմանան ծնողները և ինչպե՞ս կարող է երեխան հակազդել բուլիինգին։ Զրուցում են հոգեբան Արմինե Վահանյանը և Վորլդ Վիժըն Հայաստան կազմակերպության երեխաների պաշտպանության ծրագրի ղեկավար Աիդա Մուրադյանը:

Մագիստրոսական կրթության խնդիրները


Ասպիրանտական կրթության անհաջողությունները փորձագետները հիմնականում պայմանավորում են բուհական կրթության երկրորդ աստիճանի՝ մագիստրատուրայի ձախողմամբ։ Կրթության ոլորտի պատասխանատուները պարբերաբար հայտարարում են մագիստրատուրայի կրթական ծրագրերի և բովանդակության արմատական փոփոխությունների մասին։ Ի՞նչ դեր է կատարում մագիստրատուրան մեր կրթական համակարգում  և ի՞նչ պայմաններ են անհրաժեշտ մագիստրոսական կրթության կայացման համար: Քննարկում են Մասնագիտական կրթության որակի ապահովման ազգային  կենտրոնի տնօրեն Ռուբեն Թոփչյանը և Բրյուսովի անվան լեզվահասարակագիտական համալսարանի պրոֆեսոր Հայկ Պետրոսյանը: