Լեզվի կոմիտե. տուգանքներից՝ լեզվի նկատմամբ սիրո ձևավորում


Հայոց լեզվի կարգավիճակի, պաշտպանության անհրաժեշտության, լեզվի նկատմամբ ոտնձգությունների կանխման ու հարակից այլ հարցերը տարիներ շարունակ բարձրացվել, բայց պատասխաններ չեն ստացել: Ի՞նչ է փոխվել նոր՝ հետհեղափոխական իրականության մեջ, արդյո՞ք երկրի ընդհանուր մթնոլորտը, պետական նոր քաղաքականությունը ավելի բարենպաստ պայմաններ են ստեղծում հայերենի զարգացման խնդիրների լուծման համար: Այս հարցերի Հայկ Համբարձումյանը զրուցել է լեզվաբան, ՀՀ ԿԳՆ լեզվի կոմիտեի նախագահ Դավիթ Գյուրջինյանի հետ:

Քաղաքական-իրավական համակարգը՝ թավշյա հեղափոխությունից հետո


Թավշյա հեղափոխությունը հանրային խոսույթ բերեց օրինականության ու իրավունքի թեմաները: Որքանո՞վ կիրագործվի այս պոտենցիալը և երկրում կստեղծվի քաղաքական, իրավական համակարգ ու իրավահարգության մշակույթ: Թեման քննարկում են փաստաբան Նորայր Նորիկյանը և քաղաքագետ Ստյոպա Սաֆարյանը: Զրույցը վարում է Աննա Սարգսյանը: 

Լեռան քարոզը. «Քրիստոսի ճշմարիտ հետևորդները» (Մատթ. 7:21-23, Ղուկ.13:25-27)


Ինչո՞ւ է Քրիստոս պատգամում նախընտրել Իրեն, այլ ոչ թե հորն ու մորը, կնոջն ու որդիներին, եղբայրներին ու քույրերին, անգամ սեփական անձը, ինչպիսի՞ն պիտի լինեն Քրիստոսի աշակերտները: Մեկնաբանում է Ռուբեն վարդապետ Զարգարյանը: 

Էջմիածնի հայորդյաց տան քանոնի դասարանի տարեվերջյան համերգը


Էջմիածնի հայորդյաց տան քանոնի դասարանի սաները Մակար Եկմալյանի անվան երաժշտական դպրոցում ուսումնական տարին ամփոփեցին համերգային ծրագրով: Հայորդյաց տան սաները երաժշտական դպրոցի սաների հետ ներկայացան բազմաժանր ծրագրով: 

Լուսավորչի նշխարների գյուտի տոնը՝ Երևանի մայր եկեղեցում


Վաղ առավոտից հավատացյալները հավաքվել էին Ս. Էջմիածնի մայր տաճարի առջև: Գրիգոր Լուսավորչի մասունքակիր աջն Ամենայն հայոց կաթողիկոսն անձամբ փոխանցեց Երևանի Ս. Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցու հոգևոր տեսուչ Անուշավան սրբազանին: Սրբի մասունքը բերվեց Երևան՝ Գրիգոր Լուսավորիչ մայր եկեղեցի՝ Լուսավորչի նշխարների գյուտի տոնի արարողությանը:

Պատմության դասագիրքը` որպես իշխանության լեգիտիմացման միջոց


Պատմության դասագրքերը կարևոր դեր ունեն հանրույթի պատմական գիտակցության ձևավորման գործում: Լինելով պետության կողմից պատվիրվող և ֆինանսավորվող գիրք՝ դասագիրքն անխուսափելիորեն ընկալվում է նաև որպես իշխանության քարոզչական գործիք, գաղափարախոսական պայքարի դաշտ և այլն: Ինչո՞ւ է այդպես, ինչպե՞ս է մասնավորապես հայոց պատմության դասագրքերում արտացոլվել Հայաստանի առաջին հանրապետութայն պատմությունը: Այս հարցերի մասին Հայկ Համբարձումյանը զրուցել է պատմաբան Սմբատ Հովհաննիսյանի հետ:

Հայ եկեղեցին և «նոր» ազգը


Որքան ներդաշնակ ու կանոնավոր են աշխատում ազգային մարմինները, այնքան կենսունակ է ազգը, որպես օրգանիզմ: Որո՞նք են մեր ազգային ինստիուտները, ի՞նչ առանձնահատկություններ ունեն նրանք: Ո՞ր դեպքում մենք կարող ենք ունենալ համերաշխ հասարակություն, երբ երեկ չէ առաջին օրը կատարված թավշյա հեղափոխության ալիքի տակ փորձ է արվում նույն՝ փողոցային ցույցերով իրավիճակ փոխել ոչ թե արդեն պետական կառավարման համակարգում, այլ, օրինակ, Հայ եկեղեցում: Թեման քննարկում են պատմաբան Վահե Թորոսյանը և անկախ մեկնաբան Հայկ Բալանյանը: Զրույցը վարում է Աննա Սարգսյանը: 

Հակականոնական խնդիրներ, եկեղեցու բարենորոգումներ


Մայր Աթոռի միաբանական ժողովը հայտարարել է, որ որոշել է դիմել Ամենայն հայոց կաթողիկոսին՝ Կորյուն աբեղա Առաքելյանի հակականոնական և հակաեկեղեցական ընթացքը Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի կարգապահական հանձնախմբում քննության առնելու համար: Միաբանական ժողովը պարզաբանել է, որ Պատարագի թափորի ընթացքը խոչընդոտելը և եկեղեցում աղոթական մթնոլորտը խաթարելը վիրավորում է բազմաթիվ հավատացյալների հոգևոր զգացումները: «Տարբերակ» հաղորդաշարի տաղավարային քննարկումն անդրադառնում է բարոյաէթիկական ու հակականոնական խնդիրներին, որոնք առաջ են եկել վերջին օրերին տեղի ունեցող բողոքի ակցիաների հետևանքով: 

Լեռան քարոզը. «Զգուշացեք սուտ մարգարեներից». մաս 2-րդ (Մատթ. 7:15-20, Ղուկ. 6:43-44)


Ինչո՞ւ է Քրիստոս պատգամում զգուշանալ սուտ մարգարեներից, համեմատում նրանց գառան մորթի հագած գայլերի հետ: Ովքե՞ր են այսօր սուտ մարգարները, ինչպե՞ս ճանաչել նրանց: Շարունակում է մեկնաբանել Ռուբեն վարդապետ Զարգարյանը:

Կյանքն Առաջին հանրապետությունում. քաղաքականություն, մշակույթ, կենցաղ


Ինչպիսի՞ն էր կյանքը Հայաստանի առաջին հանրապետությունում, ինչպե՞ս էին ապրում մարդիկ, ի՞նչ ֆիլմեր ու ներկայացումներ էին դիտում, զարգանու՞մ էր արվեստը, ի՞նչ գրողներ կային: Ինչպիսի՞ն էին կուսակցությունների հարաբերությունները, եկեղեցի-պետություն հարաբերությունները: Այս հարցերի պատասխանները պատմության դասագրքերում դժվար է գտնել: Առաջին հանրապետության մշակույթի, կենցաղի ու քաղաքականության մասին Հայկ Համբարձումյանը զրուցել է պատմաբան Համո Սուքիասյանի հետ:

Հեղափոխությունը և Արցախը


Հայաստանում թավշյա հեղափոխությունից հետո Արցախի հարցի նկատմամբ վերաբերմունք փոխվեց. բանակցությունների սեղանի շուրջ որպես հակամարտութան լիարժեք կողմ նրան վերադարձնելը բուռն արձագանք ստացավ:
ՀՀ-ԼՂՀ որպես երկու սուվերեն պետություններ հարաբերությունները նոր շեշտադրումներ են ստանում: Արցախ է հասել նաև հայաստանյան հեղափոխության ալիքը: Որո՞նք են այս գործընթացների դրդապատճառները: Թեման քննարկում են Ստեփանակերտում լույս տեսնող «Անալիտիկոն» ամսագրի գլխավոր խմբագիր Գեղամ Բաղդասարյանը և «Ռազմավարական և ազգային հետազոտությունների հայկական կենտրոնի» տնօրեն Մանվել Սարգսյանը: Զրույցը վարում է Աննա Սարգսյանը: 
 

Բացահայտումների ժամանակը


Վերջին օրերին սոցիալական ցանցերում և առցանց մամուլի էջերում պտտվում են բողոքի կոչեր՝ հասցեագրված Հայ եկեղեցուն, Մայր Աթոռի միաբանությանը և Ամենայն հայոց կաթողիկոսին: Համացանցում հրապարակված մի քանի բողոք-նամակի հեղինակները նախորդ տարիներին կարգալույծ արված հոգևորականներ են, որոնք իրենց խնդիրների լուծման համար առաջարկել են նաև բողոքի երթ անցկացնել: Մայր Աթոռի ինչպես առանձին միաբաններ, այնպես էլ ընդհանուր միաբանությունը, հանդես են  եկել  նամակներով և տեսաուղերձներով, որոնցում առաջարկում են խնդիրները լուծել եկեղեցում ընդունված կարգին համապատասխան: Ինչո՞ւ է առաջացել բողոքի այս մարտավարության անհրաժեշտությունը և ի՞նչ կապ ունեն այդ զարգացումները թավշյա հեղափոխության համատեքստի հետ: Քննարկում են Մայր Աթոռի տեղեկատվական համակարգի տնօրեն Վահրամ քահանա Մելիքյանը և լրագրող Արա Գալոյանը: