Պետական աջակցություն արվեստին. խրախուսո՞ւմ, թե՞ վերահսկողություն


Ինչպիսի՞ն պետք է լինի պետության քաղաքականությունը արվեստի ոլորտում, որպեսզի խրախուսի ստեղծագործական ազատությունը, պայմաններ ապահովի արվեստագետի գործունեության համար, սակայն չվերահսկի արվեստագետին ու ստեղծագործության բովանդակությունը: Ի՞նչ դեր ունեն ստեղծագործական միությունները մեր իրականության մեջ և որքանո՞վ է պահանջված դրանց գործունեությունը: Պե՞տք է արդյոք պետական աջակցությամբ գրքեր հրատարակվեն և ինչպիսի՞ գրքեր: Այս հարցերի մասին Հայկ Համբարձումյանը  զրուցել է բանաստեղծ, թարգմանիչ Հակոբ Մովսեսի հետ:
 

Եկեղեցին և հասարակությունը. հին կապեր և նոր ակնկալիքներ


Քրիսոտնեական եկեղեցիները պատմության ընթացքում հաճախ են անցել հասարակական-քաղաքական խմորումների, հեղաբեկումների ու հեղափոխությունների միջով: Հայ եկեղեցին նույնպես: Եկեղեցի-հասարակություն, եկեղեցի-պետություն հարաբերությունները երբեմն եղել են համերաշխության, երբեմն` համագործակցության, երբեմն էլ` բացահայտ մերժման մեջ, 20-րդ դարում բոլշևիկ հասարակությունն, օրինակ, այրում էր եկեղեցիներ ու գնդակահարում հոգևորականներին: Մի քանի տասնամյակ անց նույն հասարակությունը, հասարակական-քաղաքական համակարգի փոփոխության հետ բացահայտեց, որ ոչ միայն եկեղեցու հետևորդ է, այլև` եկեղեցին իր ինքնության առանցքային մաս է և ազգային հարստություն: 
Ի՞նչ ընթացք ունեն եկեղեցի-հասարակություն հարաբերությունները 21-րդ դարում: Ի՞նչ է ակնկալում հայաստանյան հասարակությունը Հայ եկեղեցուց մեր օրերում: Թեման քննարկում են Մայր Աթոռի միաբան Շահե ծայրագույն վարդապետ Անանյանը և արևելագետ Վարուժան Գեղամյանը: Զրույցը վարում է Աննա Սարգսյանը: 
 

Ազատության սահմանները


ՀՀ Մարդու իրավունքների պաշտպան Արման Թաթոյանի հայտարարության համաձայն, Վայոց Ձորի մարզում «Նոր Հայաստան, նոր հայրապետ» նախաձեռնության անդամները Ամենայն հայոց կաթողիկոսի նկատմամբ բռնություն են գործադրել: Պաշտպանը այս փաստը վտանգավոր է համարում հասարակության մեջ հանդուրժողականության և համերաշխության տեսանկյունից: Իսկ Արցախի ՄԻՊ Ռուբեն Մելիքյանի գնահատմամբ, կաթողիկոսի նկատմամբ ոտնձգությունը վերաբերելի է նաև Արցախի քաղաքացիների բացարձակ մեծամասնության խղճի և դավանանքի ազատությանը: Փորձագիտական գնահատականներով, վերջին մեկ ամիսը շարունակաբար խախտվում են Հայ Առաքելական եկեղեցու սեփականության իրավունքը և կրոնական կազմակերպության՝ ՀՀ օրենսդրությամբ սահմանված իրավունքները: Խախտվել են նաև Մարդու իրավունքների համընդհանուր հռչակագրի դրույթները և Հայ առաքելական եկեղեցու գահակալի սահմանադրական մի շարք իրավունքներ: Թեման քննարկում են «Ընդդեմ իրավական կամայականության» ՀԿ տնօրեն, ՀՀ առաջին օմբուդսմեն Լարիսա Ալավերդյանը և ԵՊՀ պրոֆեսոր, իրավագիտության դոկտոր Արթուր Վաղարշյանը: 

Մշակութային հեղափոխություն


Հանրային կյանքը խաթարող արատավոր երևույթները, թեև հաճախ թվում է պայմանավորված են միայն քաղաքական, իրավական կամ տնտեսական հանգամանքներով, սակայն մտավորականների, արվեստին մոտ կանգնած մարդկանց համար ակնհայտ է, որ ամեն ինչի հիմքում մշակութային ճգնաժամն է, որն արտահայտվում է, օրինակ, արվեստի հետ հաղորդակցման խաթարմամբ, գրականության նկատմամբ անտարբերությամբ, ընթերցանության անկմամբ, ընկալումների պարզունականացմամբ, հասկացությունների ու արժեքների շրջմամբ: Հնարավո՞ր է արդյոք մշակութային հեղափոխություն: Եվ պե՞տք է արդյոք: Այս հարցերի մասին Հայկ Համբարձումյանը  զրուցել է բանաստեղծ, թարգմանիչ Հակոբ Մովսեսի հետ:

Նունե Չուխաջյան


Թաղիքագործությունն այսօր Հայաստանում լայն տարածում ունի: Նունե Չուխաջյանն արհեստի այս տեսակի մեջ արվեստային աշխատանք է անում: Աշխատում է տարբեր մեթոդներով՝ նունոֆելթինգ, թաղիքե նկարչություն, էկոփրինթ: Պատրաստում է բաճկոններ, շարֆեր, պայուսակներ, գլխարկներ, աքսեսուարներ: 
 

Արդարադատության ու վենդետայի միջև


Ինչպե՞ս հաստատել օրենքի գերակայություն և չոտնահարել իրավունքը: Ինչպե՞ս համատարած պատժել օրինախախտներին և ձևավորել համերաշխ հասարակություն: 
Քննարկում են Քաղաքացիական հասարակության ինստիտուտի տնօրեն Արտակ Կիրակոսյանը և քաղաքագետ Գոռ Հակոբյանը: Զրույցը վարում է Աննա Սարգսյանը: 
 

Բարեփոխումների անհրաժեշտություն՝ բարեփոխումներից հետո


«Կրթական ոլորտի բարեփոխումները, որոնք արվել են վերջին քսան տարում, չեն հասել դասարաններ ու լսարաններ: Այնտեղ և նախարարության կաբինետներում գոյություն ունեցող աշխարհները շատ տարբեր են: Ներկրված բարեփոխումները չեն հարմարեցվել մեր կրթական միջավայրին, ներդրվել են սպրինտի ձևով»,- ասում է կրթության փորձագետ Սերոբ Խաչատրյանը: Ինչպե՞ս կարգավորել կրթական կյանքը բարեփոխումներից հետո: Կրթության և գիտության նախարարությունը խոստանում է վերանայել ոլորտի բարեփոխումները: Զրուցում են կրթության փորձագետ Սերոբ Խաչատրյանը և ԿԳՆ նախադպրոցական և միջնակարգ կրթության քաղաքականության մշակման և վերլուծության բաժնի պետ Սյուզի Մակյանը:

Մատենադարանն ու նոր իրականությունը


Հայաստանում տեղի են ունենում դրական փոփոխություններ: Հանրությունն ակնկալում է, որ քաղաքական, իրավական ոլորտներին զուգահեռ դրական զարգացումներ կլինեն նաև մշակութային և գիտակրթական ոլորտներում: Մասնավորապես գիտական համակարգում պետք է բացառվեն կոռուպցիան, հովանավորչությունը, քաղաքականացվածությունը, մշակվեն գիտական հիմնարկների արդյունավետ կառավարման ու ֆինանսավորման նոր մոդելներ: Պատրա՞ստ են արդյոք այդպիսի փոփոխությունների գիտական կազմակերպությունները, ի՞նչ արձագանք ունեցավ հեղափոխությունը գիտական աշխարհում: Ի՞նչ նոր հրատարակություններ ու ծրագրեր կան հայագիտության մեջ: Այս հարցերի մասին Հայկ Համբարձումյանը զրուցել է պատմ. գիտ. դոկտոր, Մատենդարանի գիտական գծով փոխտնօրեն Կարեն Մաթևոսյանի հետ:

Վիգեն Հովսեփյան


Վիգենը 2001 թ.-ին ընտանիքի հետ տեղափոխվել է Իսպանիա, այնտեղ ավարտել է դպրոցը ու սկսել զբաղվել երաժշտությամբ: Նվագել է «Բարսելոնա էթնիք» խմբում: Հետո ծանոթացել է ապագա կնոջ հետ և վերադարձել Հայաստան: «Այսօր Երևանը շատ է փոխվել, հույս ունեմ, որ շուտով կկառուցենք այնպիսի Հայաստան, որ բոլորին դուխով կանչենք հայրենիք»:  

«Արմեն Ահարոնյան և ընկերներ»․ ամերիկաբնակ դաշնակահարի հեղինակային իմպրովիզացիաները


Հունիսի 29-ին «Արամ Խաչատրյան» համերգասրահում ամերիկաբնակ դաշնակահար Արմեն Ահարոնյանն իր երաժիշտ ընկերների հետ երևանյան հանդիսատեսին ներկայացավ հայ և արտասահմանյան կոմպոզիտորների սիրված ստեղծագործություններով՝ դասականից մինչև էստրադա, ջազից մինչև ժողովրդական: 

Սփյուռքն ու թավշյա հեղափոխությունը


Թավշյա հեղափոխությանն իր աջակցությունն ու մասնակցությունը բերեց նաև Սփյուռքը: Տարբեր համայնքներում հայաստանյան հանրահավաքներին զուգահեռ տեղի ունեցան երթեր ու հավաքներ: Ի՞նչ ընդգրկում ուներ այս աջակցությունը, արդյո՞ք ներառում էր սփյուռքահայության բոլոր շերտերը և, ընդհանրապես, ի՞նչ վերաբերմունք կա հայաստանայան այս զարգացումների նկատմամբ սփյուռքում: Այս հարցերի մասին Հայկ Համբարձումյանը զրուցել է սփյուռքագետ, Միչիգանի համալսարանի արևելյան ուսումնասիրությունների դոկտոր Վահե Սահակյանի հետ:
 

Մշակութային քաղաքականություն և հանրություն


Հեղափոխությունից հետո մենք ապրում ենք բաց ու թափանցիկ ժամանակներ: Բոլորը հնարավորություն ունեն արտահայտելու իրենց մտքերը՝ լավ ու վատ, իմաստային և ոչ այնքան: Ինչպե՞ս է իրեն զգում մշակույթը մեծ աղմուկի մեջ՝ լուսարձակների տակ: 
Մշակութային քաղաքականություն և հանրություն թեման քննարկում են ճարտարապետ Միսաք Խոստիկյանը և կոմպոզիտոր Վաչե Շարաֆյանը: Զրույցը վարում է Աննա Սարգսյանը: