Հեղինակ Նելլի Ռաֆայելյան

Հայրապետական Աթոռի փոխադրումը Սսից Էջմիածին

1441թ-ի մայիսի 25-ին,  Սուրբ Էջմիածնում գումարված Ազգային-եկեղեցական ժողովի ժամանակ ընտրվեց և Ամենայն հայոց կաթողիկոս օծվեց Կիրակոս Վիրապեցին: Ստեփանոս Օրբելյանի և Գրիգոր Տաթևացու 14-րդ դարավերջին սկսած շարժումը ավարտվեց Հայրապետական Աթոռը Սսից Սուրբ Էջմիածին փոխադրելով: Պատմական ի՞նչ հանգամանքներում տեղի ունեցավ այդ իրադարձությունը, ի՞նչ նշանակություն ունեցավ հայոց կյանքում: Քննարկում են Մայր Աթոռի արխիվի և թանգարանների տնօրեն Տ. Ասողիկ քահանա Կարապետյանը և պատմաբան Վահե Թորոսյանը:  

Ո՞վ է մտավորականը

Հասարակությունը ձևակերպում է իր պահանջները մտավորականից՝ նրան տալով իր պայքարն առաջնորդելու պատասխանատվությունը: Ո՞վ է մտավորականը հանրային ընկալմամբ և ինչո՞ւ է պատասխանատու: Քննարկում են բեմադրիչ Ռուբեն Բաբայանը և Շահե ծայրագույն վարդապետ Անանյանը:

Հաղթանակի դասերը

Հայացքը հաղթական անցյալին ի՞նչ կարևորություն կարող է ունենալ ներկայում: Ինչպե՞ս են վերլուծվում և գնահատվում հաղթանակի դասերը, ծառայո՞ւմ են դրանք մարդու հոգեփոխությանը: Քննարկում են Գևորգ եպիսկոպոս Սարոյանը և արձակագիր Հովհաննես Երանյանը:  

Արևմտահայության թվաքանակը Ցեղասպանությունից առաջ

Հայոց ցեղասպանության փաստի դեմ թուրքական առարկություններից մեկը արևմտահայության թվաքանակի հարցի շահարկումն է: Թուրքական կառավարությունը վկայակոչում է Օսմանյան կայսրության մարդահամարի տվյալները, որոնց համաձայն կայսրության տարածքում մեկուկես միլիոն հայ չի ապրել: Օսմանյան կառավարության մարդահամարին զուգահեռ, մարդահամար է անցկացրել նաև Պոլսի Հայոց պատրիարքարանը, որի վիճակագրությունն այլ բան է փաստում: Վիճակագրությունների պատերազմի մասին զրուցում են Հայոց ցեղասպանության թանգարան-ինստիտուտի գիտաշխատող Ռոբերտ Թաթոյանը և Մայր Աթոռի արխիվի ու թանգարանների տնօրեն Տ. Ասողիկ քահանա Կարապետյանը: 

Սրբադասում. մեկ տարի անց

Մեկ տարի առաջ Հայ առաքելական եկեղեցին սրբադասեց Հայոց ցեղասպանության նահատակներին: Ի՞նչ խնդիր լուծեց սրբադասումը, ինչպիսի՞ն է այս իրողության հանրային ընկալումը մեկ տարի անց: Քննարկում են ԵՊՀ Աստվածաբանության ֆակուլտետի դասախոս Վարդան Խաչատրյանը և Բագրատ եպիսկոպոս Գալստանյանը: 

Քառօրյա պատերազմի հոգեբանական հետևանքները

Հնագիտությունն Արցախում

Հնագետներ Համլետ Պետրոսյանն ու Արտակ Գնունին զրուցում են Արցախում վերջին երկու տասնամյակում հնագիտական արշավախմբերի աշխատանքի մասին: Ի՞նչ գիտի գիտական հանրությունը ազատագրված տարածքների մասին, ի՞նչ վկայություններ կան Արցախում,  ինչպե՞ս են պահպանվում և ներկայացվում դրանք:    

Արցախի հոգևոր գանձերի հանրահռչակումը

Արցախյան ազատամարտը հայերի համար նոր հնարավորություններ բացեց հայկական հոգևոր մշակույթի ուսումնասիրման համար, որն անխնա ոչնչացվում էր Ադրբեջանի կողմից: Մատենագրության մեջ խոսվում է Արցախի տարածքում գործած 5000 վանքի, եկեղեցու և ամրոցի, տասնյակ հազարավոր ձեռագրերի ու մշակութային այլ արժեքների մասին, որոնք մեծամասամբ ոչնչացրել է Խորհրդային Ադրբեջանը` հատկապես 1930-ականներին: Արցախի մշակույթն ուսումնասիրողները ժամանակ առ ժամանակ հրատարակում են իրենց աշխատությունները, որոնցում ներկայացնում են ինչպես լավ պահպանված, այնպես էլ ոչնչացված հայկական վաղ և ուշ միջնադարյան մշակույթի նմուշներ: Տաղավարում թեման քննարկում են Մաշտոցի անվան Մատենադարանի ավագ գիտաշխատող Թամար Մինասյանը և Մայր Աթոռի արխիվի ու թանգարանների տնօրեն Ասողիկ քահանա Կարապետյանը: 

Զատկական կիրակնօրյա պատարագ Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնում

Մարտի 27-ին Ս. Հարության տոնական պատարագը Մայր Աթոռում էր մեկտեղել հայ հավատացյալներին, պետական ավագանուն, բազմաթիվ դիվանագիտական առաքելությունների ներկայացուցիչների, հասարակական, քաղաքական ու մշակույթի գործիչների: Ամենայն Հայոց կաթողիկոսը մատուցեց Հայրապետական պատարագ և համայն հայությանը հղեց Սուրբ Հարության իր պատգամը:   

Ննջեցյալների հիշատակի օրեր. աշխատանքայի՞ն, թե՞ ոչ

Հայաստանի նախորդ Կառավարությունը եկեղեցական հինգ տաղավար տոներին հաջորդող ննջեցյալների հիշատակի  օրերը  սահմանել էր ոչ աշխատանքային: Ներկա Կառավարությունը որոշում է կայացնում յուրաքանչյուր տոնի առթիվ առանձին: Կառավարության վերջնական որոշումը կախված է հանրային քննարկումներից, իսկ հանրությունը այդ հարցում միակարծիք չէ: Ո՞րն է խնդիրը: