Հայաստանի՞, թե՞ հայոց պատմություն. իրավաքաղաքական մտքի ճգնաժամը


Իրավական ակտերի նախագծերի հրապարակման միասնական կայքում՝ (e-draft.am) Կառավարությունը քննարկման և քվեարկության համար տեղադրել է որոշման մի նախագիծ, որով առաջարկում միջնակարգ կրթության 7-րդ դասարանում պարտադիր դասավանդվող «Հայոց պատմություն» առարկայի անվանումը դարձնել «Հայաստանի պատմություն»: Ի՞նչ իրավաքաղաքական դրդապատճառներ կան դրա համար և ինչի՞ կարող են դրանք հանգեցնել: Քննարկում ենք իրավաբանական գիտությունների թեկնածու Վահե Թորոսյանի հետ: Զրույցը վարում է Աննա Սարգսյանը:

2023 թվականը «Երրորդ հազարամյակի» տաղավարում


Ազգային, պետական կյանքի արդիական խնդիրները 2023թ. ընթացքում քննարկվել են 40-ից ավելի փորձագետների, միջազգային իրավունքի և միջազգային հարաբերությունների մասնագետների, քաղաքագետների, հոգևորականների ու ազգագրագետների հետ։ Զրույցներն ամփոփվել են մեկ տեսանյութում:

Չթաքնվել «էթնիկ զտում» եզրույթի հետևում


Ի՞նչ է էթնիկ զտումը: Արդյո՞ք Արցախի հայաթափումից հետո մենք հանձնառու ենք ևս մի ցեղասպանության միջազգային ճանաչման պայքարի: Եվ, ամենակարևորը, հայության մեկ հատվածի «էթնիկ զտումը» ավարտվա՞ծ հանցագործություն է, թե՞ ցեղասպանական գործողություն, որի ցավալի շարունակությունը հնարավոր է կանխել։ Մեր զրուցակիցը ցեղասպանագետ Սուրեն Մանուկյանն է։ Զրույցը վարում է Աննա Սարգսյանը:

Չեղարկվա՞ծ է արցախցիների ինքնորոշման իրավունքի հարցը


Ի՞նչ լեզվով պիտի խոսել աշխարհի հետ Արցախի ինքնորոշման իրավունքի և արցախցիների քաղաքական իրավունքների պաշտպանության մասին: Ե՞րբ և ինչպե՞ս պետք է սկսել իրավական պահանջատիրության գործընթացը: Քննարկում ենք ՀՀ Սահմանադրական դատարանի և Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի նախկին դատավոր Ալվինա Գյուլումյանի հետ: Զրույցը վարում է Աննա Սարգսյանը:

Արցախցիների քաղաքական իրավունքների պաշտպանության հրամայականը


Ո՞րն է ՀՀ քաղաքականությունը Արցախի հարցում: Ինչու՞ է կարևոր արցախցիների քաղաքական իրավունքների հետագա պաշտպանությունը: Արդյո՞ք արցախահայերին փախստականի կարգավիճակ տալը բավարար է Հարավային Կովկասում հայ քաղաքական գործոնի պահպանման պայքարում: Քննարկում ենք ազգարագետ Արսեն Հակոբյանի հետ: Զրույցը վարում է Աննա Սարգսյանը:

Լուծվա՞ծ է արդյոք Արցախի հարցը


Ի՞նչ հիմքով այսօր կարելի է խոսել Արցախյան հակամարտության մասին: Փաստացի, արցախահայության ինքնորոշման իրավունքի իրացման հարցը այլևս փախստականների իրավունքնների պաշտպանության հարց է: Իրավակա՞ն են արդյոք Ադրբեջանի պահանջները ՀՀ-ում «անկլավների» նկատմամբ: Ո՞րն է ինքնիշխանության և անկախության մասին մեր հավաքական պատկերացումը: Քննարկում ենք միջազգանյանգետ, քաղաքական վերլուծաբան Դավիթ Կարապետյանի հետ: Զրույցը վարում է Աննա Սարգսյանը:

Ի՞նչ գործիք է պետականությունը և ի՞նչ է իշխանափոխությունը


«Ի՞նչ է մեզ համար անկախությունը: Ո՞րն է ինքնիշխանության և անկախության մասին մեր հավաքական պատկերացումը: Ի՞նչ գործիք է մեզ համար պետականությունը և ի՞նչ նպատակի ծառայեցնելու համար է այն մեզ անհրաժեշտ». ՀՀ կառավարության ղեկավարն առաջարկում է ինքնահայեցում կատարել՝ 32 տարվա մեր պետականության մասին վերլուծություններ անելիս և շեշտում, որ այս հարցերի՝ քաղաքական, փորձագիտական, հանրային քննարկումն ազգային անվտանգության օրակարգ է: Մեր զրուցակիցը պետական կառավարման մասնագետ Հովհաննես Ավետիսյանն է: Զրույցը վարում է Աննա Սարգսյանը:

Բռնի տեղահանության մարդաբանական հիմնահարցերը


Ներքին գործերի նախարարության Միգրացիայի և քաղաքացիության ծառայության տվյալներով 2023թ. հոկտեմբերի 17-ի դրությամբ հաշվառվել և նույնականացվել է ԼՂ-ից բռնի տեղահանված 101 848 անձ: Նրանցից 12 404-ը 65 և ավելի տարիքային խմբի անձինք են, 30 000-ը՝ մինչև 19 տարեկան: Ի՞նչ խորքային իրողություններ կան այս չոր թվերի հետևում: Ո՞րն է բռնի տեղահանության մարդաբանական կողմը: Զրուցում ենք ազգագրագետ Ռուզաննա Ծատուրյանի հետ: Զրույցը վարում է Աննա Սարգսյանը:

Դադիվանքից հարկադրաբար տեղահանված վանահայրը


2020թ. նոյեմբերի 9-ի հայտարարությունից հետո Արցախի Քարվաճառի շրջանը ևս անցավ Ադրբեջանի զինված վերահսկողության տակ։ Բացառությամբ Դադիվանքի, որտեղ տեղակայվեց ռուսական խաղաղապահ զորակազմ և երաշխավորվեց հայկական հնագուն վանական համալիրի անվտանգությունը և գործունեությունը: 2023թ․Ադրբեջանիկ կողմից արցախահայությանը էթնիկ զտման ենթարկելու հետևանքով բռնի տեղահանության ենթարկվեցին նաև Դադիվանքի հոգևորականները։ Մեր զրուցակիցը Դադիվանքը վերջինը հարկադրաբար լքած Դերենիկ աբեղա Սահակյանն է։ Զրույցը վարում է Աննա Սարգսյանը:

Ադրբեջանի վրեժխնդրությունը և Հայաստանի խաղաղության հենասյունն ու ուղենիշները


Ինչպե՞ս ենք պատրաստվում պահպանել հայաթափված Արցախի հայկականությունը, ՀՀ տարածքային ամբողջականությունը և, առհասարաակ, քաղաքական ինքնությունը: Ըստ էության, Հայաստանը շարունակո՞ւմ է «և, և»-ի քաղաքականությունը՝ չփոխելով դեպի ՌԴ արտաքին քաղաքականության վեկտորը և ակնկալելով խորացնել հարաբերությունները Եվրամիության հետ: Քննարկում ենք Ազգային դիմակայունության հայկական ինստիտուտի տնօրեն, քաղաքական գիտությունների թեկնածու Գևորգ Մելիքյանի հետ: Զրույցը վարում է Աննա Սարգսյանը:

Բռնի տեղահանությունը միջազգային իրավունքի համակարգում


Ո՞րն է բռնի տեղահանված անձի և փախստականի կարգավիճակի տարբերությունը: Ինչո՞ւ արցախցիները չեն կարող համարվել փախստական: Ի՞նչ իրավական պատասխանատվության գործընթաց կարելի է սկսել միջազգային դատարաններում բռնի տեղահանության ենթարկված արցախցիների իրավունքների ոտնահարման դեպքով: Թեման քննարկում ենք մշակութային ժառանգության միջազգային փորձագետ Արմինե Տիգրանյանի հետ: Զրույցը վարում է Աննա Սարգսյանը:

Ի՞նչ միջոցներ ունի Հայ եկեղեցին Արցախի Հանրապետության հայությանը օգնելու համար


Ադրբեջանը էթնիկ զտման գործընթաց է իրականացնում Արցախի Հանրապետությունում: Լաչինի մարդասիրական միջանցքը փակ է, արցախցիները տարհանվելու հնարավորություն անգամ չունեն: Սեպտեմբերի 22-ին Մայր Աթոռում գումարվել է Գերագույն հոգևոր խորհրդի ժողով, քննարկվել է ստեղծված ծայրահեղ իրավիճակը, որը նախօրեին Ամենայն հայոց կաթողիկոսի խոսքով բնութագրվել էր որպես գոյաբանական սոսկալի սպառնալիք: Ի՞նչ միջոցներ ունի Հայ եկեղեցին Արցախի Հանրապետության հայությանը զորակից լինելու համար: Զրուցում ենք Մայր Աթոռի դիվանապետ Տ. Արշակ արքեպիսկոպոս Խաչատրյանի հետ: Զրույցը վարում է Աննա Սարգսյանը: