Հեղինակ և վարող՝ Հայկ Համբարձումյան
ԹԵՄԱՅԻ հյուրերն են մշակույթի գործիչներ, հոգևորականներ, ճանաչված ռեժիսորներ ու դերասաններ, Հայաստանում և արտերկրում ապրող և աշխատող հայ և օտարազգի գիտնականներ, հայագետներ, երիտասարդ մասնագետներ, գրողներ, լրագրողներ:
Որքանո՞վ են ժամանակակից հայ արվեստն ու գրականությունը հարաբերվում համաշխարհային արվեստի զարգացման միտումներին: Հայագիտական ի՞նչ նոր ուսումնասիրություններ են կատարվում Հայաստանում ու Սփյուռքում: Մեր օրերի արվեստը կրթում է, թե՞ զբաղեցնում: Այս և այլ հարցադրումները հնչում ու պատասխաններ են ստանում ԹԵՄԱՅԻ տաղավարում:
Պարբերականությունը՝ ամեն ուրբաթ, ժամը 21:50-ին
Կրկնությունը՝ շաբաթ օրը, ժամը 13:30-ին
 |
Աղթամարի պատմամշակութային ժառանգությունըՎանա լճի Աղթամար կղզին իր պատմամշակութային ժառանգությամբ բացառիկ դեր ու նշանակություն է ունի մեր մշակույթում: Հնագույն բնակավայրը 7-րդ դարում՝ արաբների դեմ պայքարի շրջանում, դարձավ ռազմական հենակետ, 10-րդ դարում արդեն Արծրունյաց թագավորության վարչական ու հոգևոր-մշակութային կենտրոն, ծաղկուն վանական համալիր, գրչության կենտրոն ու կաթողիկոսանիստ: Աղթամարի պատմամշակութային ժառանգություն մասին Հայկ Համբարձումյանը զրուցում է պատմական գիտությունների դոկտոր Կարեն Մաթևոսյանի հետ: |
 |
Հայ կոմպոզիտորների նվաճումներն արտերկրումԿոմպոզիտոր Մուշեղ(Միշել) Պետրոսյանն արժանացել է համաշխարհային դասական երաժշտության ասպարեզում տրվող ամենանշանակալի՝ Բելգիայի թագուհի Եղիսաբեթի անվան մրցանակին: Մուշեղ Պետրոսյանը հետաքրքրությունների լայն շրջանակ ունի. զբաղվել է աստվածաբանությամբ, ուսումնասիրել հին լեզուներ: Ինչպե՞ս է հնարավոր համատեղել դասական բանասիրությունն ու ժամանակակից կոմպոզիտորական արվեստը, զարգացման ի՞նչ ուղղությամբ է ընթանում ժամանակակից դասական երաժշտությունը: Այս հարցերի շուրջ Հայկ Համբարձումյանը զրուցել է կոմպոզիտոր Մուշեղ(Միշել) Պետրոսյանի հետ: |
 |
«Համազգային հայ կրթական և մշակութային հիմնադրամի» ծրագրերըՀիմնադրման 85-ամյակը նշող Համազգային հայ կրթական և մշակութային հիմնադրամը հայաստանյան ու Սփյուռքի մշակութային կյանքի ակտիվ մասնակիցն է: Գիտաժողովներ, կրթական ծրագրեր, հրատարակվող գրքեր. սրանք Համազգայինի» գործունեության տեսանելի արդյունքն են: Հիմնադրամի իրականացրած ծրագրերի, սպասվող նախաձեռնությունների, ինչպես նաև մեր մշակութային իրականության հրատապ խնդիրների մասին Հայկ Համբարձումյանը զրուցել է հիմնադրամի նախագահ Լիլիթ Գալստյանի հետ: |
 |
Բուենոս Այրեսի հայ համայնքն ու եկեղեցինԱրգենտինայի հայ համայնքն ամենամեծն է Հարավային Ամերիկայում: Այստեղ, տարբեր տվյալներով, մոտ 100 հազար հայ է ապրում, առավելապես`Բուենոս Այրեսում, Կորդովայում, Ռոսարիոյում, Մար դել Պլատայում: Գաղութը ձևավորվել է վաղուց և կարևոր դերակատարություն ունի Արգենտինայի հասարակական-քաղաքական, մշակութային կյանքում: Մեծաթիվ են հայկական եկեղեցիներն ու կից գործող դպրոցները: Միայն Բուենոս Այրեսում հայկական 6 եկեղեցի կա: Արգենտինայի մայրաքաղաքի հայ համայնքի խնդիրների, ուրախությունների ու մտահոգությունների մասին Հայկ Համբարձումյանը զրուցել է Բուենոս Այրեսի Վարագա Սուրբ Խաչ եկեղեցու հոգևոր հովիվ Տ. Առնակ քահանա Հարությունյանի հետ: |
 |
Հայ գրողն ու միջազգային գրական անցուդարձըԳրական դաշտի որոշակի աշխուժացումը, գրքի ու գրականության նկատմամբ հետաքրքրության աճը, նաև միջազգային մշակութային կապերի զարգացումը հնարավորություն են տալիս հայ գրողներին թարգմանել իրենց գրքերը, ներկայացնել արտերկրում, մասնակցել փառատոնների և այլն: Որքանո՞վ են հայ ժամանակակից հեղինակները օգտվում այդ հնարավորություններից, ի՞նչ է տալիս միջազգային գրական փառատոններին մասնակցությունը: Այս հարցերի մասին Հայկ Համբարձումյանը զրուցել է բանաստեղծ, բան. գիտ.թեկնածու Վահե Արսենի հետ: |
 |
Հայկական թեմաներով ֆիլմերը Սփյուռքում, հյուրը` Հայկ ՀամբարձումԻրողություն է, որ սփյուռքահայ նոր սերունդը բազմաթիվ պատճառներով հեռանում է ազգային արմատներից: Մյուս կողմից, սփյուռքաայ երիտասարդ ստեղծագործողները շարունակում են արվեստում արծարծել հայկական թեմաներ: Արդյո՞ք պատմական հայրենիքի հետ շփումներն օգնում են նրանց ստեղծագործական ունակությունների իրացմանը, ի՞նչ է տալիս սփյուռքահայ նոր սերնդին հայ մշակույթի հետ հաղորդակցվելը: Այս թեմայի շուրջ Հայկ Համբարձումյանը զրուցում է ամերիկահայ ռեժիսոր Հայկ Համբարձումի հետ: |
 |
«Ոսկե ծիրան-10»Ոսկե ծիրան» երևանյան միջազգային 10-րդ կինոփառատոնը, չնայած ներկայացված ֆիլմերի ու մասնակից երկրների բազմազանությանը, այս տարի կարծես ֆրանսիական կամ ֆրանս-հայկական երանգ ունի. փառատոնը բացվեց Ֆրանսուա Տրյուֆոյի Կրակեք դաշնակահարի վրա» ֆիլմով` Շառլ Ազնավուրի գլխավոր դերակատարությամբ և կփակվի Փարաջանով» ֆիլմով` Սերժ Ավետիքյանի գլխավոր դերակատարությամբ ու ռեժիսորությամբ: Հոբելյանական ծիրանի երանգների, Սերգեյ Փարաջանովի կերպարի մարմնավորման առանձնահատկությունների մասին Հայկ Համբարձումյանը զրուցում է դերասան, ռեժիսոր Սերժ Ավետիքյանի հետ: |
 |
Տ. Շահե վարդապետ ԱնանյանՍուրբ թարգմանիչներին նվիրված տոներով մեր եկեղեցին մեծապես կարևորվում է թարգմանչաց շարժման դերն ու նշանակությունը: Մշակութային աննախադեպ վերելք, որը սկսվում է Աստվածաշնչի բացառիկ թարգմանությամբ:
|
 |
Հենրիկ Էդոյան, մաս 2-րդ՝ Շարժում դեպի հավասարակշռություն20-րդ դարի մշակույթը բնորոշվում է որպես ճգնաժամային: Մշակույթ, որ կորցրել էր իր հոգևոր առանցքը, սպառվել իմաստային առումով: Ըստ մշակութաբանների, արդի մշակույթը փոխարինվել է հակամշակույթով, մեքենայական մտածողությամբ: Արվեստի ապամարդկայնացման, հոգևոր արվեստի ստեղծման ու աղճատման պատմական ընթացքի ու հավասարակշռության վերականգնման հնարավորությունների մասին Հայկ Համբարձումյանը զրուցել է բանաստեղծ Հենրիկ Էդոյանի հետ: |
 |
Համլետ ՄարտիրոսյանՍասնա ծռեր» էպոսից հետո նախատեսվում է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի մշակութային արժեքների համաշխարհային ցանկում ընդգրկել նաև 15-20 հազար տարվա պատմություն ունեցող հայկական ժայռապատկերները: Մեր ժայռապատկերների ուսումնասիրությամբ երկար ժամանակ զբաղվում է Համլետ Մարտիրոսյանը: Ըստ հետազոտողի, հայկական ժայռապատկերները յուրօրինակ գրային համակարգ են և առնչություն ունեն այլ հնագույն գրային համակարգերի` Եգիպտական ու Շումերական գրերի հետ: Այս և հարակից այլ հարցերի մասին Հայկ Համբարձումյանը զրուցել է ուսումնասիրող Համլետ Մարտիրոսյանի հետ:
|
 |
Հենրիկ ԷդոյանԳնալով ավելի դժվար է դառնում |
 |
Լիպարիտ ՍարգսյանԳիրք-ընթերցող կապը խթանելու, ժամանակակից մարդուն գրքին մոտեցնելու, գրքի ու ընթերցանության նկատմամբ վերաբերմունքը փոխելու մասին խոսելիս շատ հաճախ հանգում ենք եզրակացության, որ ընթերցող ունենալու համար նախ պետք է ընթերցող դաստիարակել: Գործո՞ւմ են արդյոք այսօր մանկական ու դպրոցական ընթերցանությունը խրախուսելու մեխանիզմներ և որքանո՞վ է ժամանակակից գրականությունը խթանում մանկապատանեկան ընթերցանությունը: Այս հարցերի մասին Հայկ Համբարձումյանը զրուցել է գրող, մանկագիր Լիպարիտ Սարգսյանի հետ: |