Լև Տոլստոյ


Լև Տոլստոյի բուռն ու հակասական կյանքը, նրա բարդ հարաբերությունները ռուսական արքունիքի և Ռուս ուղղափառ եկեղեցու հետ: Գրողի մահից հետո Ռուս ուղղափառ եկեղեցին իր անդամներին, անգամ Տոլստոյի մտերիմ հարազատներին, արգելել էր վերջին հրաժեշտ տալ: Քչերին է հայտնի, որ Տոլստոյի հոգեհանգստյան կարգը կատարվել է Սանկտ Պետորբուրգի Ս. Կատարինե հայկական եկեղեցում: Պահպանվել է թաղման լուսանկարը՝ ռուս մեծ գրողի դագաղը հայ ուսանողների ուսերին:

Սոֆյա Սոլիտերմանս


Սոֆյա Իլինիչնա Սոլիտերմանս. Լենինգրադի բլոկադայի զոհերից մեկի պատմությունն` օրագրի թերթերի մեջ: 

Թանգարանային գանձեր. Լեոնիդ Ենգիբարովի զգեստը


Երևանի Ե. Չարենցի անվան գրականության և արվեստի թանգարանի սրահներից մեկում հայ ականավոր ծաղրածու Լեոնիդ Ենգիբարովի կրկեսային զգեստն է: Ենգիբարովն այն կրել է իր հայտնի՝ Մեդալներով համարի ժամանակ: «Չեք պատկերացի, թե ինչպես էր Բրեժնևը ծիծաղում այդ համարը դիտելիս, ծիծաղից նրա մեդալներն էլ էին ընկնում», - հիշում է Երևանի կրկեսի գեղարվեստական ղեկավար, Ենգիբարովի սան Սոս Պետրոսյանը: 

Վիմ Վենդերս


«Ես զավթիչ եմ, ցանկանում եմ զավթել մարդկանց ուղեղները, ցանկանում եմ դրանց մեջ դնել կերպարներ, գաղափարներ, որոնք կարող են ավելի ուղիղ ցույց տալ աշխարհն ու հենց իրենց կյանքը: Յուրաքանչյուր մարդ կարող է ճակատագիր փոխել: Սա է իմ քաղաքականությունն ու հավատամքը»: 
Վիմ Վենդերս
 
Alt

Յուսուֆ Քարշ


20-րդ դարի հայազգի աշխարհահռչակ դիմանկարիչ Յուսուֆ Քարշին անվանում են բոլոր ժամանակների ու ժողովուրդների լավագույն ֆոտոդիմանկարիչ: Նրա ֆոտոխցիկի առաջ նստել են 20-րդ դարի հզորագույն մարդիկ: ԱՄՆ 12 նախագահ` Հերբերտ Հուվերից մինչև Բիլ Քլինթոն, 4 Հռոմի պապ` Պիոս 12-րդից մինչև Հովհաննես Պողոս Երկրորդ, Բրիտանիայի բոլոր վարչապետերը, ԽՍՀՄ լիդերներ Խրուշչովը, Բրեժնևը, Գորբաչովը:  Նա ստեղծել է  Անգլիայի Ելիզավետա 2-րդ թագուհու, Մայր Թերեզայի, Ալբերտ Էյնշտեյնի, Էռնեստ Հեմինգուեյի, Էլեոնորա Ռուզվելտի, Բերնարդ Շուոի, Պաբլո Պիկասոյի, Ֆիդել Կաստրոյի, Օդրի Հեփբըրնի, Շառլ դը Գոլի, Ալբեր Քամյուի, Մարտին Լյութեր Քինգի,  Յուրի Գագարինի հայտնի դիմանկարները: Շատ երիտասարդներ  լուսանկարչական արվեստն այսօր ուսումնասիրում ու ճանաչում են Յուսուֆ Քարշի գործերով:

Հենրիկ Մալյան


Եվ եթե կինոյում կամ թատրոնում ինձ հաջողվել է հուզել թեկուզ մի մարդու, միմիայն մեկ հանդիսատեսի, եթե ես ազնվացրել, իսկապես ուրախացրել կամ մաքրել եմ միմիայն մեկին, ուրեմն հանգիստ խղճով իրավունք ունեմ ինձ անվանելու արվեստի գործիչ: Աշխարհը՝ լիքը դահլիճներ... ինձ՝ միայն մեկ հոգի, մեկ մարդ, մեկ հանդիսատես». Հենրիկ Մալյան:

Գրիգոր Զոհրապ


Իրավաբան, գրող, հասարակական-քաղաքական գործիչ: Նորավեպի արքա», Նորավեպի իշխան», արևմտահայ մտավորակա¬նության եղեռնազարկ սերնդի փայլուն ներկայացուցիչ: Նա կարողացավ փաստաբանից հասնել մինչև խորհրդա¬րանի անդամի պատվավոր պաշտոնին, բայց չկարողացավ փրկվել արևմտահա¬յությանը վիճակված մեծ աղետից՝ Հայոց ցեղասպանությունից:  Մահից օրեր առաջ` 1915 թ. հուլիսի 2-ին, կնոջը` Կլարային ուղղված վերջին նամակում գրում է. Եթե ողջ չմնամ, երեխաներիս իմ վերջին պատգամն ու կտակն է միշտ միմյանց սիրել, քեզ հարգել և չնեղացնել… Նաև ինձ չմոռանան… Եթե մահանամ, ունեցվածքիցս 2000 լիրա բարեգործությանը հատկացրեք»:

Մովսես Խորենացի


5-րդ դարի 60-ականներ. Վաղարշապատի հարակից գյուղում հյուր է Ամենայն հայոց Գյուտ կաթողիկոսը: Սեղանակիցները գյուղում որպես օտարական ապրող ծերունուն խնդրում են կաթողիկոսի պատվին բաժակաճառ ասել: Ծերունին շարականի ոճով ճառ է ասում: Բոլորը ցնցվում են: Գյուտ կաթողիկոսը մոտենում ու խոնարհվելով համբուրում է իր ուսուցչին, որին երկար տարիներ փնտրում էր: Այդ ծերունին Մովսես Խորենացին էր, հայ գրավոր մշակույթի Ոսկեդարի մեծագույն գործիչը:  
Պատմահոր կյանքի ու գործունեության մասին մանրամասներ է ներկայացնում պատմաբան Պետրոս Հովհաննիսյանը:

 

Մակար Եկմալյան


1895թ. Ամենայն հայոց կաթողիկոս Մկրտիչ Վանեցին հատուկ կոնդակ է հրապարակում: Խրիմյան Հայրիկի կոնդակով հայ եկեղեցին պաշտոնապես ընդունում է նոր մշակված պատարագը:
Բազմաձայն պատարագը, որպես կյանքի հիմնական գործ, մշակել էր կոմպոզիտոր Մակար Եկմալյանը:

 

Լեոնարդ Բերնսթայն


Միակ ուժը, որ ստիպում է ինձ երաժշտությամբ զբաղվել, մարդկանց հետ շփման երջանկությունն է, որովհետև ես սիրում եմ մարդկանց նույնքան, որքան երաժշտությունը, եթե ոչ ավելի շատ»: Դիրիժոր, կոմպոզիտոր, մանկավարժ Լեոնարդ Բերնսթայնի կյանքն ու ստեղծագործական ուղին հեռուստահանրագիտարանի ձևաչափով: 

Ռուբեն Սևակ


1915 թվականին Չանղըրըում մի երիտասարդ հայ բժիշկ բուժում է հարուստ ու ազդեցիկ  թուրքի աղջկա։ Թուրքը, երախտագիտության զգացումից ելնելով, համոզում է հայ բժշկին մահմեդականություն ընդունել և փրկվել մահից։ Բժիշկն, առանց վարանելու հրաժարվում է, ասելով՝ հավատափոխությունն ազգադավություն է: 
Այդ երիտասարդը մասնագիտությամբ բժիշկ, արևմտահայ հայտնի գրող Ռուբեն Սևակն էր: 

 

Գուրգեն Մահարի


Գուրգեն Մահարու կյանքն ու գործունեությունը` հեռուստահանրագիտարանի ձևաչափով: