Մեծահասակաների գրականության փոքրիկ հերոսները, մաս 2


Հայ գրականության դասական ու ժամանակակից գործերում փոքրահասակ հերոսները ավանդաբար մեծահասակներից քիչ են տարբերվում։ Նրանք ծանրաբեռնված են կենցաղային, սոցիալական, երբեմն նույնիսկ քաղաքական հոգսերով ու գաղափարներում։ Ինչպե՞ս և ե՞րբ է երևում նրանց մանկականությունը և կա՞ այն արդյոք։ Այս հարցերը «Զուգահեռ ընթերցումներ» հաղորդմանը քննարկել են գրականագետներ Հայկ Համբարձումյանը և Արքմենիկ Նիկողոսյանը:

Միջազգային մրցույթների դափնեկիրը


Դաշնակահար Լևոն Կարապետյանը հայրենիքում է

Դաշնակահար Լևոն Կարապետյանը հանրապետական և միջազգային մրցույթների դափնեկիր է: 6 տարեկանում կուրանալով նա ընդունեց ճակատագրի մարտահրավերը և ավարտեց Ա. Հեքիմյանի և Ա. Սպենդիարյանի անվան երաժշտական դպրոցները: Այնուհետև սովորեց Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայում, ստացավ բակալավրի և մագիստրոսի աստիճան, կատարելագործվեց Ստրասբուրգում: Պարբերաբար ելույթ է ունենում մենահամերգներով և սիմֆոնիկ նվագախմբերի ուղեկցությամբ: Երկարատև բացակայությունից հետո Լևոնը հայրենիքում է։
 

Կարո Համբարձումյանը 44-օրյա պատերազմից հետո


Անհաղթահարելի դժվարություններ չկան

Եթե չլիներ պատերազմը մեխանիզատոր Կարո Համբարձումյանի կյանքը բոլորովին այլ հունով կընթանար: Նա տարվա մեծ մասն անցկացնում էր Ռուսաստանում՝ արտագնա աշխատանքի մեջ: Նա Հայաստան է վերադարձել քառօրյա, ապա՝ 44-օրյա պատերազմին և Տիգրան Մեծ ջոկատով մեկնել է Արցախ: Հոկտեմբերի 3-ին Կարո Համբարձումյանը Մադաղիսում վիրավորվում է։ Նա հիմա պատրաստվում է բարդ վիրահատության և հույս ունի, որ արդյունքում ոտքը կվերականգնվի։ Կարո Համբարձումյանը համարում է, որ կյանքում չկան անհաղթահարելի դժվարություններ և առհասարակ՝ չկա կյանք առանց դժվարությունների։
 

Գաբրիել արքեպիսկոպոս Այվազովսկի


Հովհաննես արքեպիսկոպոս Այվազովսկին լինելով կաթոլիկ վարդապետ, ըմբոստանում է Հռոմի Սիոն պապի հայերին վերաբերող հրովարտակի դեմ, հալածվում է և վերադառնում Հայ Առաքելական եկեղեցի։ Հմուտ հրապարակախոսն ու մանկավարժը եղել է Գևորգյան հոգևոր ճեմարանի տեսուչը և իր դերակատարությունն ունեցել այստեղ դասավանդվող աստավածաբանական առարկաների կատարելագործման մեջ:

Ավետիս Ահարոնյան


Գևորգյան հոգևոր ճեմարանի սան Ավետիս Ահարոնյանը, ամբողջ կյանքի ընթացքում փորձել է համատեղել գրական, ստեղծագործական աշխատանքը քաղաքական գործունեության հետ: Նա Հայաստանի Առաջին հանարապետության խորհրդարանի նախագահն էր ու հայ ժողովրդի համար ճակատագրական նշանակություն ստացած միջազգային բանակցություններում Հայստանի պատվիրակության ղեկավարը։ Հայաստանի խորհրդայնացումից հետո ստիպված էր հեռանալ հայրենիքից: Ահարոնյանը մինչև մահ հասարակական գործունեությունը համատեղեց գրական աշխատանքի հետ:

Նիկողայոս Ադոնց


Նիկողայոս Ադոնցը՝ մի քանի տարի դասավանդելով Գևորգյան հոգևոր ճեմարանում, անջնջելի հետք է թողել պատմության դասավանդման մեթոդների և բովանդակության վրա: Մեծանուն պատմաբանը՝ ստիպված լինելով կյանքի մեծ մասն ապրել հայրենիքից հեռու, երբեք չի դադարել գործել հանուն Հայաստանի և հայ ժողովրդի: Ադոնցի աշխատությունների մեջ մեծ տեղ են զբաղեցնում Հայ եկեղեցուն ու հայոց դավանանքին վերաբերող նշանակալի ուսումնասիրությունները:

Մեծահասակաների գրականության փոքրիկ հերոսները, մաս 1


Հայ և համաշխարհային մանկապատանեկան գրականությունը սիրելի ու աստղային մանուկ հերոսների պակաս չունի։ Սակայն շատ են նաև մեծահասակների համար նախատեսված գրքերը, որտեղ գլխավոր գործող անձերը կրկին երեխաներն են: Ինչո՞ւ են հեղինակներն ընտրում մանուկ հերոսների, ինչպե՞ս է հնարավոր նրանց հայացքով, խոսքով ու վարքով ներկայացնել մեծ ու կարևոր գաղափարներ: Այս հարցերը «Զուգահեռ ընթերցումներ» հաղորդմանը քննարկում են գրականագետներ Հայկ Համբարձումյանը և Արքմենիկ Նիկողոսյանը:

Զահրատ-100


Այս տարի լրանում է պոլսահայ բանաստեղծ Զահրատի ծննդյան 100 ամյակը։ Թուրքիայում գրաքննության պայմաններում ինչպե՞ս կայացավ բանաստեղծ Զահրատը, ի՞նչ առանձնահատկություներ ունի պոլսահայ պոեզիան և ո՞ր գեղարվեստական յուրահատկություններով է առանձնանում Զահրատի պոեզիան։ Այս հարցերը «Զուգահեռ ընթերցումներ» հաղորդմանը քննարկում են գրականագետներ Հայկ Համբարձումյանը և Արքմենիկ Նիկողոսյանը։

Խաչքարերի փրկության ֆիլմը


«Քար» Ֆիլմի ռեժիսորը ներկայացրել է նոր ֆիլմ

Հայ կինովավերագրողների ուշադրության կենտրոնում գրեթե միշտ եղել է պատերազմի կինոտարեգրության ժանրը։ Հայկական կինոյի գործիչներից շատերը մեկնում էին ռազմաճակատ, մասնակցում ռազմական գործողությունների` առավել իրատեսական ֆիլմեր նկարահանելու համար։ Այս ավանդույթի շարունակողը  այսօր մեր կողքին ապրող  երիտասարդ ռեժիսոր Արման Այվազյանն է: Նրա «Քար» ֆիլմը պատմում է Արցախի տարածքների հանձնման վերջնաժամկետից օրեր առաջ մի խումբ կամավորականների մասին, ովքեր վտանգելով իրենց կյանքը մտնում են Քաշաթաղ, որպեսզի փնտրեն և ոչնչացումից փրկեն հայկական խաչքարերը։ Ֆիլմը 2023 թվականին Ոսկե ծիրան փառատոնում արժանացել է Արծաթե ծիրանի: Իսկ օրերս տեղի ունեցավ Արման Այվազյանի նոր ֆիլմի փակ ցուցադրությունը: Անահիտ Մարգարյանը «Արտֆոկուսում» ռեժիսորի հետ խոսել է ֆիլմերի, պատերազմի, վավերագրության մասին:
 

Արցախցիներն անցնում են հոգեբանական ծանր շրջափուլով


Ադրբեջանի կողմից Արցախը շրջափակելը ռազմական գործողության տեսակ էր։ Երբ հնարավոր չէ ամրոցը գրավել, փակում են մուտքերը և հյուծում, սովի ու հուսահատության մատնում ներսում գտնվողներին։ Նույնիսկ 10 ամիս այդ ծանր իրավիճակում գտնվելուց հետո մարդիկ պատրաստ էին դիմանալ ու ապրել իրենց հողում։ Բայց սեպտեմբերի 19-ին թշնամին ժամանակակից բոլոր զինատեսակների կիրառմամբ ու մեծ թվաքանակով հարձակում իրականացրեց անզեն ու շրջափակված Արցախի դեմ։ Ռազմական տեխնիայի եւ թվաքանակի առումով Ադրբեջանը անգամներով գերազանցում էր Արցախին, որը դիմադրեց մի ամբողջ օր։ Դրան գումարվեց Ստեփանակերտի մերձակայքի պայթյունը, որը հարյուրավոր մարդկանց կյանք խլեց։ Այս ամենով անցած մարդիկ ապրում են կոլեկտիվ և անհատական տրավմատիկ շոկ, հետտրավմատիկ հոգեխանգարումներ, բռնի վերաբնակեցման և ադապտացիայի բարդ հոգեբանական, սոցիալ-մշակութայի փուլեր: Աննա Սարգսյանը թեման քննարկել է հոգեբանական գիտությունների թեկնածու, դոցենտ Վիտյա Յարամիշյանի հետ։

Մկրտվել են «Երջանկության ճանապարհ» ՀԿ հաշմանդամություն ունեցող սաները


Վաղարշապատում գործող «Երջանկության ճանապարհ» բարեգործական հասարարական կազմակերպության շահառուները մկրտվել են Էջմիածնի սուրբ Մարիամ Աստվածածին եկեղեցում։ Կազմակերպությունը ամենօրյա ցերեկային խնամք է տրամադրում 18-65 տարեկան մտավոր խանգարումներ, խոսքի, տեսողության, հենաշարժողական և այլ խնդիրներ ունեցող 20 շահառուի: Կազմակերպության նպատակն է ապահովել սաների սոցիալական ինտեգրումը հասարակությանը և ապահովել նրանց զբաղվածությունը։

 

Արվեստի 12 000 ցուցանմուշ


ժողովրդական արվեստների թանգարանում ցուցադրվում է 350 գորգ ու կարպետ

Հովհաննես Շարամբեյանի անվան ժողովրդական արվեստների թանգարանում ցուցադրվում է մետաղական արվեստի գործեր, արծաթե իրեր, քարե արվեստ, կերամիկա, միկրոքանդակներ, 350 գորգ ու կարպետ: Թանգարանում պահվող հայկական դեկորատիվ և կիրառական արվեստի հավաքածուները ներառում են գրեթե 12,000 ցուցանմուշ: 45-ամյա թանգարանը ակտիվ գործունեություն է ծավալում: Անահիտ Մարգրայանը թանգարանի տնօրեն Լուսինե Թորոյանի հետ «Արտֆոկուս» հաղորդմանը քննարկել է կրթական ծրագրերը և ժողովրդական արվեստի վարպետների հետ գործակցությունը: