Եկեղեցին քայքայելու փորձը և պատմության դասը


Եկեղեցուն պատկանող գույքի գրավում, հոգևորականների ձերբակալություններ և բռնադատում, Ամենայն հայոց կաթողիկոսին գահից հրաժարեցնելու պահանջ, եկեղեցական ընդդիմության ստեղծում բարեփոխության անվան տակ, եկեղեցիներից մեկի տրամադրում «բարեփոխիչ» եկեղեցականներին: Սրանք պատմական իրադարձություններ են, որոնք տեղի են ունեցել մի քանի տասնամյակ առաջ՝ Խորհրդային իշխանության տարիներին: Աննա Սարգսյանը զրուցել է պատմական գիտությունների թեկնածու, «Եկեղեցի-պետություն փոխհարաբերությունները Խորհրդային Հայաստանում 1920-1930-ականն թթ.» աշխատության հեղինակ Ավագ Հարությունյանի հետ:

Ամենայն հայոց Կաթողիկոսն ընդունել է քահանայական օծում ստացած 6 հոգևորականներին


Նորին Սրբությունը շնորհավորել և բարի ծառայություն է մաղթել նորաօծ քահանաներին: Վեհափառ հայրապետը նկատել է, որ արդյունավետ և հաջողված ծառայության երաշխիքը հոգևորականի սերն է եկեղեցու զավակների նկատմամբ, հովվական խնամքն ու լիակատար նվիրումը նրանց վստահված համայնքին։ Հովվապետը պատգամել է չընկճվել դժվարություններից կամ խնդիրներից, խոհեմությամբ ու համբերատարությամբ հաղթահարել դրանք, ամուր լինել կոչման մեջ, գործել ճշմարտությամբ և անձնազոհության բարձր գիտակցումով՝ մի ձեռքում ունենալով խաչ, մյուսում՝ ավետարան:

Հակոբ Մանանդյան


Հակոբ Մանանդյանը մեկն էր այն մեծ գիտնականներից, որոնք դասավանդելով Գևորգյան հոգևոր ճեմարանում, այդ կրթարանը դարձրել էին աշխարհի խոշորագույն հայագիտական կենտրոնը։ Մանանդյանը տիրապետում էր տասից ավելի լեզուներ, ճեմարանում ինչպես պատմություն էր դասավանդում, այնպես էլ տարբեր լեզուներ։ Գրել է ավելի քան 150 գիտական աշխատություն՝ հայերեն, ռուսերեն, գերմաներեն։ Ճեմարանի փակվելուց հետո, երբ բացվում է առաջին պետական համալսարանը, Մանանդյանը դառնում է պատմության ամբիոնի վարիչը, այնուհետև ընտրվում համալսարանի ռեկտոր։ Գիտությունների ազգային ակադեմիայի հիմնադիր ակադեմիկոսներից մեկն է։ Երբ գիտնականին հիշեցնում էին իր մեծ վաստակի մասին, պատասխանում էր, թե այդ ամենը թող համարվի երախտագիտության տուրք ճեմարանին, որտեղ անցկացրել է իր լավագույն տարիները։

Լույս է տեսել գիրք, որն ամփոփում է Տիգրանակերտի 17 տարվա պեղումները


ԳԱԱ-ում տեղի է ունեցել «Արցախի Տիգրանակերտ. պատմամշակութային կերպարը հնագիտական հետազոտությունների լույսի ներքո» գրքի շնորհանդեսը: 44 օրյա պատերազմից հետո, երբ Տիգրանակերտն անցել է Ադրբեջանի վերահսկողության տակ, և այլևս անհնար է դարձել շարունակել պեղումները, որոշել է ամփոփել 17 տարիների հետազոտական աշխատանքի արդյունքները: Այժմ խմբագրման փուլում է գրքի ռուսերեն թարգմանությունը: Գիրքը կթարգմանվի նաև անգլերեն:

 

31-րդ անգամ կայացել է «Վահան Թեքեյան» միջազգային մրցանակաբաշխությունը


Այս տարի մրցույթին մասնակցելու հայտ է ներկայացրել երկու տասնյակից ավելի հեղինակ- ստեղծագործող: Հայագիտություն անվանակարգում մրցանակ է շնորհվել ավստրիացի Բիրգիտ Կոֆլեր-Բեթշարտին ՝ «Մարդ եմ սպանել, բայց մարդասպան չեմ» ուշագրավ աշխատության համար: Հանձնախնբին գրավել է «Նեմեսիսի» և Սողոմոն Թեհլիրյանի դատավարության մասին օտարազգի հեղինակի գործը։ Գիրքը պատմում է 1919-22 թվականներին Հայոց ցեղասպանության և Բաքվի ջարդերի մի քանի պատասխանատուների դեմ նախապես ծրագրված ու իրականացված հատուկ գործողությունների մասին:

Գևորգյան հոգևոր ճեմարանում բացվել է Հովհաննես Չիլինգիրյանի անվան գրադարան


Գևորգյան հոգևոր ճեմարանի կոմիտասյան սրահում կգործի Հովհաննես Չիլինգիրյանի անվան գրադարանը: Նախաձեռնությունը կյանքի կոչվեց մեծանուն հայորդու դուստրերի՝ Շամիր Ավագյան Չիլինգիրյանի և Անի Սրմաքեշ Չիլինգիրյանի օժանդակությամբ: Նորին Սրբությունը ամուսիններին շնորհել է հայ Եկեղեցու «Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ» պատվո բարձրագույն շքանշան։

 

Օրիորդ Գայանե


«Տաղավարում. գրականության և արվեստի շուրջ» շարքի հերթական հաղորդումը նվիրված է հայ թատրոնի պատմության եզակի մի առեղծվածի՝ 19-րդ դարի թատրոնի մի դերասանուհու, որը հռչակվել էր՝ որպես Օրիորդ Գայանե: Մեծ համբավ ձեռք բերելուց հետո տարածվում է, որ նա իրականում ոչ թե կին է, այլ տղամարդ: Խաղացել է ընդամենը մեկ տարի, բեմ է բարձրացել ընդամենը չորս դերակատարումով ու հեռացել թատրոնից: Հաղորդումը փորձում է պատասխանել հարցին. իրականում կի՞ն էր այդ փայլուն դերասանուհին և խարդավանքի զոհ, թե՞ իսկապես տղամարդ էր:

Եվրոպական հանրային հեռարձակողների փորձից մի դրվագ


Հանրային հեռարձակման կազմակերպումը, քաղաքական պրոպագանդան և բազմակարծությունը մեդիայում մարտահրավեր է հետխորհրդային երկրների համար: Ինչպե՞ս լինել ազատ կառավարության ճնշումից ու քաղաքական մյուս ուժերի կարծիքից: Աննա Սարգսյանը զրուցել է «Մեդիա երկխոսություն» եվրոպան ծրագրի կազմակերպիչ, Գերմանիայի հանրային հեռուստաընկերության երկարամյա տնօրեն Վոլֆգանգ Ռեսմանի հետ:

Ձայնն ու խոսքը հոգևոր երգերում, մաս 2


Հոգևոր երգերն ընդհանրական բնույթ ունեն, քանի որ հիմնված են Սուրբգրային բնագրերի վրա, կապված են որոշակի տոների ու ծեսերի հետ։ Այս դեպքում որտե՞ղ է դրանց ինքնատիպությունը, հեղինակային կամ ազգային յուրահատկությունը։ Ինչպե՞ս է հայերենն արտահայտում ձայնի, խոսքի ու ծեսի միասնությունը, ի՞նչ են ներշնչում հավատացյալին կամ ունկնդրին հոգևոր երգերը և ի՞նչ միջոցներ են օգտագործում։ Այս հարցերը «Զուգահեռ ընթերցումներ» հաղորդմանը քննարկում են գրականագետներ Հայկ Համբարձումյանը, Արքմենիկ Նիկողոսյանը և երաժշտագետ Արուսյակ Թամրազյանը։

Ավետարանիչների տոնը Արագածոտնի թեմում


Հոկտեմբերի 19-ին մեր եկեղեցին նշում էր Չորս ավետարանիչների տոնը: Արագածոտնի թեմի բոլոր քահանաները, իրենց համայնքների հավատացյալների հետ, Աշտարակի Սուրբ Մարիանե եկեղեցում էին:  Սուրբ պատարագը մատուցվեց առանց թեմակալ առաջնորդ Մկրտիչ եպիսկոպոս Պռոշյանի: Սրբազան հայրը կալանավորվել է 2 ամսով, կալանավորված է նաև թեմի դիվանապետ Տեր Գարեգին քահանա Արսենյանը:

 

Ձայնն ու խոսքը հոգևոր երգերում, մաս 1


Հայ միջնադարյան հոգևոր երաժշտությունը` շարականները, հոգևոր երգերը ստեղծվելով որպես ծեսի բաղադրիչներ՝ ինքնահատուկ աղոթքներ են, որտեղ համադրվում են խոսքն ու մեղեդին, ծիսականն ու գեղարվեստականը, հեղինակային ու ընդհանրականը։ Ինչպե՞ս են մեր շարականագիրներն հասել այդպիսի առինքնող ներդաշնակության: «Զուգահեռ ընթերցումներ» հաղորդմանը այս հարցերն են քննարկում գրականագետներ Հայկ Համբարձումյանը, Արքմենիկ Նիկողոսյանը և երաժշտագետ Արուսյակ Թամրազյանը։

Թարգմանչաց տոնը Պոլսի հայոց պատրիարքությունում


Կոստանդնուպոլսի հայոց պատրիարքությունում այս տարի Սրբոց Թարգմանչաց տոնի շաբաթը նշանավորվել էր նաև Սահակ պատրիարք Մաշալյանի գահակալության հնգամյակի տոնակատարություններով: Հանդիսությունների շարքում Պոլսի հայոց պատրիարքական աթոռի պատմության մասին «Ինքնության արահետ» փաստավավերագրական ֆիլմի շնորհանդեսն էր: